ANNEXURE II (See para 2) MINISTRY OF EXTERNAL AFFAIRS NOTIFICATION Diplomatic and Consular Officers (Fees) Rules, 1949 New Delhi, the 8th November, 1949 No. 420-Con.In exercise of the powers conferred by section 8 of the Diplomatic and Consular Officers (Oaths and Fees) Act, 1948 (XLI of 1948) the Central Government is pleased to make the following rules, namely:
1. Short Title.These rules may be called the Diplomatic and Consular Officers (Fees) Rules, 1949.
2. Definitions.In these rules, "Schedule" means a Schedule appended to these rules.
3. Scale of Fees.Fees for functions performed by diplomatic and Consular Officers in respect of matters specified in column I of Schedule I will be levied according to the scale prescribed in column 2 thereof.
4. Power to remit Fees.(1) A diplomatic or a Consular Officer may remit a fee leviable under rule 3 on the ground of the destitution of the person to whom the Consular service is rendered or as a matter of professional or international courtesy and on no other ground.
(2) The Central Government may, if it is satisfied that the payment of any fee leviable under rule 3 will cause or is likely to cause undue hardship to any person, direct that such fee may be remitted, either in whole or in part, in relation to that person.
5. No remuneration to be charged for consular service.A diplomatic or Consular officer shall not, save as is provided in these rules, ask for or take any fee or reward for or on account of any act, thing or service done, performed or rendered by him in the execution of his office.
6. Collection of Fees.All fees shall be paid in cash against the issue of receipts and the amount so collected shall be accounted for to the Government of India.
7. Publication of Table of Fees.(1) A copy of the table of fees prescribed-Schedule I shall be affixed and exhibited in a conspicuous place in every Consular Office and shall be open to inspection by all interested persons.
(2) A notice in large type shall be attached to, or exhibited in close proximity to the Table of Fees, informing the public that the fees are payable in cash and receipts will be issued for such payment.
7A. Gratuitous issue of copies of table of fees.A printed copy of the table of fees prescribed in Schedule I shall be given by every chief officer of customs, at a port of India, gratuitously to every master of vessel clearing out of the port, who requests the same.
8. Maintenance of Register.A consular service register showing the details of consular services rendered, names of persons served and their nationality, the amount of fees levied for each service, application form number and receipt number and containing the initials of the consular officer shall be maintained at each consular office.
9. Inclusion of consular fees collected in the monthly statement of accounts.The consular fees collected under these rules shall be accounted for through the monthly statement of accounts sent by the consular office to the Government of India and the statement shall be accompanied by a certificate signed by the First Secretary, or where there is no First-Secretary, by the Head of Mission, to the effect that the consular fee account pertaining to the month have been duly checked and the amounts collected have been credited to the account of the Government of India.
SCHEDULE 1 (See rule 3) Table of consular fees Amount of fee Matters in respect of which fee is leviable Category Category "A" "B" Countries Countries
(1) (2) (3) Part I-Fees to be taken in respect of merchant shipping. Rs. Rs.
1. For every declaration taken or recorded under the Merchant Shipping Act, 1958 (44 of 1958), with a view to the registry, transfer and transmission of ships, interests in ships, or mortgages on ships . . . . . . . .
2. For endorsing a memorandum of change of master upon the certificate or of registry, and initialling his signature on agreement with crew, if required . . . . . . . .
3. For granting a provisonal certificate of registry (this fee to be exclusive of fees on declaration) . . . . . . For recording a mortgage of ship or shares in a ship . . 4
5. For recording the transfer of a mortgage of a ship or shares in ship . . . . . . . . . . . . . . .
6. For recording the discharge of a mortgage of a ship or shares in ship . . . . . . . . . . . . . . .
7. For every sale of a ship or shares in a ship made before a consular officer . . . . . . . . . . . . . .
8. For certified copy of extract from register book of transactions in ships, if not exceeding 100 words . . . For every subsequent 100 words . . . . . . . . For every seaman engaged before a consular officer . . . 9
10. For every alteration in agreement with seamen made before a consular officer . . . . . . . . . . . . .
11. For every seaman discharged or left behind with the sanction of a consular officer . . . . . . . .
2. For every desertion certified by a consular officer . . 1
13. For receiving a return of the birth or death of any person on board a ship, and for endorsing the ships agreement with respect thereto . . . . . . . . . . . . .
4. For attesting the execution of a seaman's will . . . . 1
15. For certification of form of claim for wages, etc. of a deceased seaman . . . . . . . . . . . . . . .
105.00
60.00
390.00
390.00
390.00
390.00
390.00
45.00
25.00
30.00
30.00
30.00
30.00
30.00
30.00
15.00
70.00
40.00
260.00
260.00
260.00
260.00
260.00
30.00
16.00
20.00
20.00
20.00
20.00
20.00
20.00
10.00
(1) (2) (3)
16. For examination of provisions or water to be paid by the party who proves to be in default in addition to costs of survey. . . . . . . . . . . . . . . . . .
17. For every salvage bond made in pursuance of the Merchant Shipping Act, 1958 (44 of 1958) to be paid by the master or owner of the property salvaged. . . . . . . . .
18. For custody of ships' papers, making endorsement thereon and giving the certificate required by the Merchant Shipping Act, 1958 (44 of 1958) including the fee for inspection of ship's papers. . . . . . . . . . .
19. For noting a marine protest and furnishing one certified copy if required . . . . . . . . . . . . . For every other copy . . . . . . . . . . . . .
20. For filing a request for survey and issuing order of survey. . . . . . . . . . . . . . . . . .
21. For receiving report of survey, filing origin one in archives (if not exceeding 200 words) and furnishing, if required, one certified copy of request, order and report of survey. . . . . . . . . . . . . . . . .
22. For ordinary periodical survey of a cargo or passenger vessel
(a) Cargo vessel not exceeding 5,000 net register tons, per net register ton . . . . . . . . . Ditto. Exceeding 5,000 net register tons, for every 1,000 tons or part thereof above 5,000 tons, in addition to the above Amount . . . . . . . .
(b) Passenger vessel not exceeding 5,000 gross register tons, per gross register ton . . . . . . Ditto. Exceeding 5,000 gross register tons, for every 1,000 tons or part thereof above 5,000 tons, in addition to above amount . . . . . . . . NOTE (3) The amount of the fee leviable under clause (a) or clause (b) shall not exceed Rs.18,900 in category "A" and Rs.10,600 in category "B" Countries. NOTE (3) For special survey of a cargo or passenger vessel, the fee chargeable shall be in accordance with the nature and extent of services rendered. NOTE (3) The above fees include the granting or renewal of a certificate of sea worthiness or a passenger certificate, but do not include overtime charges or travelling expenses.
23. For extending Marine protests, if not exceeding 200 words, filing original, and furnishing one certified copy, if required exclusive of fees for oaths or declarations, or for drawing, if required, the body of protest . . . . .
24. For any other protest (except bill of exchange) if not exceeding 200 words, filing original, and furnishing one certified copy, if required, This is to be exclusive of fee for drawing, if required, the body of the protest . .
25. If the protest or report of survey exceeds 200 words, for every additional 100 words, or fraction thereof . . . .
26. For attesting average, bottomry or arbitration, bond, each copy . . . . . . . . . . . . . . . . . .
180.00
600.00
45.00
105.00
45.00
180.00
390.00
5.00
945.00
5.00
945.00
390.00
390.00
45.00
105.00
120.00
400.00
30.00
70.00
30.00
120.00
260.00
3.00
630.00
3.00
630.00
260.00
260.00
30.00
70.00
(1) (2) (3)
27. For preparing afresh agreement with the crew of an Indian vessel on new Articles of Agreement being opened at a foreign port, and for furnishing the copy which the Merchant Shipping Act, 1958 (44 of 1958) requires, should be made accessible to the crew- Rs. 10 for each seaman, with a minimum of Rs. 150 in category 'A' Countries and Rs. 7 for each seaman with a minimum of Rs. 105 in category 'B' Countries and a maximum of . . . . . . . . . . . . . . . . . .
28. Bill of health . . . . . . . . . . . . . . .
29. Certifying to a foreign bill of health . . . . . . .
30. Issue or attestation of certificate of origin or other documents in support of consignment of goods, for each separate document and for filing copy . . . . . . .
31. For any additional copy, if signed and sealed by the consular officer . . . . . . . . . . . . . .
32. Certificate of due landing of goods exported from an Indian port . . . . . . . . . . . . . . .
33. For application addressed to local authorities for arrest or imprisonment of a seaman, if granted pursuant to the request of the Master- For each seaman, if more than one is concerned . . . .
34. Ditto, for release of a seaman :- For each seaman, if more than one is concerned . . . .
35. For each certificate granted as to the number of the crew of a vessel, or as to any other matter required by the local authorities for the clearance inwards and outwards of a vessel . . . . . . . . . . . . . . .
36. Drawing up, in form and language required by local authorities a muster roll or detailed list, giving the names, etc. of each member of the crew of a vessel . . .
37. For affixing consular signature and seal, if required to ship's manifest . . . . . . . . . . . . . . .
38. For affixing consular seal or signature to any entry in the official log-book of an Indian vessel if such entry is not required by the Merchant Shipping Act, 1958 (44 of 1958) . . . . . . . . . . . . . . . . .
39. For attesting the a execution of a bill of sale of a ship or shares in ship . . . . . . . . . . . . .
40. For any document required from a consular officer by foreign authorities as a preliminary to the engagement of a seaman in a foreign vessel, including affixing of official seal and signature . . . . . . . . . .
41. For certifying the engagement or discharge of, or the leaving behind of, or for certifying any alteration in the agreement made under the Merchant Shipping Act, 1958 (44 of 1958) with a lascar seaman by the Master of a foreign ship, or for certifying the death of, or the desertion of his ship by any such seaman . . . . . . . . . .
42. For certifying the transfer of one or more lascar seaman with their agreements, from one foreign ship to another foreign ship, per seaman . . . . . . . . . . .
390.00
150.00
150.00
45.00
45.00
105.00
24.00
75.00
105.00
45.00
105.00
75.00
105.00
30.00
30.00
60.00
260.00
100.00
100.00
30.00
30.00
70.00
16.00
50.00
70.00
30.00
70.00
50.00
70.00
20.00
20.00
40.00
(1) (2) (3) NOTE.The fee under this item is inclusive of and not additional to the fee under item 41, and should be divided equally between the two ships concerned, so however that the maximum fee charged to both ships should not exceed Rs. 1,500 in category 'A' Countries and Rs.1,000 in category 'B' Countries.
43. For inspecting ship's papers when their production is required to enable a consular officer to perform any specific service on the ship's behalf . . . . . . . NOTE.This fee is not to be charged in addition to fee underitem 18 for custody of ship's papers, etc. unless the agreement has been withdrawn from the consular office in the interval . . . . . . . . . . . Part II-Fees to be taken in respect of other services required to be rendered by a consular officer.
44. For granting certificate not otherwise provided for, if not exceeding 100 words, exclusive of fee for drawing . . If exceeding 100 words, for every additional 100 words or fraction thereof . . . . . . . . . . . . . .
45. For receiving a declaration claiming exemption from or refund of, income tax on shares . . . . . . . . .
46. For each signature of a consular officer affixing to an exhibit referred to in an affidavit or declaration . . .
47. For each alteration or interlineation initialed by a consular officer in any document not prepared by him . .
48. For each signature to a transfer of shares or stock attested by a consular officer when executed in the presence of one or more witnesses besides the consular officer . . . . . . . . . . . . . . . . .
49. For each signature to a transfer of shares or stock attested by a consular officer when executed in the presence of one or more witnesses besides the consular officer . . . . . . . . . . . . . . . . .
50. For exhibit a copy of patent, design or trade mark on notice board and for endorsing a certificate that the patent, design or trade mark has been so exhibited . . .
51. For each execution of a power of attorney attested by a consular officer . . . . . . . . . . . . . . NOTE.When more than four persons execute a power of attorney at the same time a fee of Rs. 300 only in category 'A' Countries and Rs. 200 only in category 'B' Countries is to be charged.
52. For attesting the execution of a will of any person not being an Indian Seaman . . . . . . . . . . . .
53. For affixing consular officer's signature and seal, if required, to Quarterly or monthly declarations for Government pay or pension . . . . . . . . . . . NOTE.No fees to be charged for signing papers for the personnel in the Army, the Navy, the Air Force or in the Merchant Shipping service or their widows or heirs and the word 'Gratis' shall be written near the consular officer's signature. The waiving of the fee shall not be extended to persons drawing civil pensions or retired pay.
45.00
105.00
45.00
24.00
24.00
5.00
45.00
75.00
240.00
75.00
105.00
5.00
30.00
70.00
30.00
16.00
16.00
3.00
30.00
50.00
160.00
50.00
70.00
5.00
(1) (2) (3)
54. For affixing consular officers signature and seal to any other declaration of existence . . . . . . . . . NOTE.No fee shall be charged from Wasikdars for signature and seal on life certificates and half-yearly finger prints; in such cases the word 'Gratis' shall be written near the consular officer's signature.
55. For affixing consular officer's signature to any other declaration of existence, if drawn up by a consular officer . . . . . . . . . . . . . . . . .
56. For certificate of a person's identity . . . . . . . NOTE.If the applicant is not personally known to the consular officer, he may require satisfactory evidence of identity and refuse to give the certificate unless such evidence is produced, since the onus of proof rests with the applicant.
57. For issuing any document required by a foreign authority for the grant of a permit for residence . . . . . .
58. For attestation of certificate required by a foreign authority for allowing remittance facilities to India . .
59. For attesting the signature of a foreign authority . . .
60. For attesting the signature of two qualified foreign medical practitioners on a medical certificate issued by them in the form prescribed in rule 256 of the Supplementary Rules . . . . . . . . . . . . .
61. For each signature attested by a consular officer in any document not otherwise provided for . . . . . . . . NOTE.No fee is to be charged for attesting a signature to any document required for the deposit or withdrawal of money in or from the Post Office Savings Bank or in connection with Savings Bank annuities.
62. For certifying a copy of any document or part of a document, if not exceeding 100 words . . . . . . . If exceeding 100 words, for every additional 100 words or fraction thereof . . . . . . . . . . . . . . NOTE.If the document is in any foreign language, double the fee indicated above shall be charged. An additional fee as per item 83 is to be charged when the copy is made by the consular officer.
63. Opening the will of an Indian subject not being a seaman, including consular signature to minute of proceedings . .
64. For each affidavit sworm or affirmed before a consular officer . . . . . . . . . . . . . . . . .
65. For Succession Certificate granted under section 382 of the Indian Succession Act, 1925
(a) in respect of assets whose value does not exceed Rs. 10,000 . . . . . . . . . . . . . . .
(b) in respect of assets exceeding Rs. 10,000, for each Rs. 10,000 or part thereof . . . . . . . . .
24.00
45.00
75.00
24.00
5.00
75.00
12.00
75.00
45.00
15.00
300.00
45.00
90.00
75.00
16.00
30.00
50.00
16.00
3.00
50.00
8.00
50.00
30.00
10.00
200.00
30.00
60.00
50.00 For the administration or distribution, or both of the property situated in the country of the consular officer's residence, of an Indian subject, not being a seaman, dying intestate, or if not intestate, when undertaken in the absence of legally competent representatives of the deceased . . . 2½ % of the estimated value. 2½ % levy is not chargeable in the following cases :-
(i) Remittance of death compensation legal heirs; and
(ii) Mere remittance of money belonging to the deceased to the legal heirs. (Vide MEA Cercular No.T.436/3/78 dated 23-4-83 and No.T.436/108/84(FAT/84/I/
(24)dated28-5-84).
(1) (2) (3) NOTE (1).This fee is to be charged whenever the property or the proceeds of the property of a deceased Indian subject are handed over to a consular officer in his official capacity, either by the local authorities or by other persons, owing to their being no person legally competent according to the lex loci to claim such property or proceeds which are consequently delivered to the consular officer for distribution to the absent parties, either direct or through the Government of India. NOTE (2).The fee should also be charged on a valuation of any portion of the property which a consular officer may, in the exercise of his discretion, remit home. Trinklets and other articles including securities, not exceeding the estimated value of Rs. 2,000 may be remitted home without charging any fee; if it exceeds that estimated value, and remitted home without realisation on the spot, the fee of 2½% must be charged on the whole of the estimated value. NOTE (3).The fee covers the services for correspondence, signing of receipts, payment of debts, and the ordinary duties incidental to acting as administrator, and to distribution of the property to the parties legally entitled to it, or to its transmission to the Government of India, as the case may be. If in the administration or distribution of the property of a deceased Indian subject it is necessary for the consular officer to perform any other service for which a special fee is provided herein, the fee or fees for such service should also be charged. NOTE (4).When, in the case of the death of Indian subject, a consular officer is sent for owing to the absence of relatives, and he only makes arrangements for the temporary custody of the property of the deceased, pending the arrival of relatives or other persons who may be competent to take charge of it, or of instructions from such persons, no charge of the fee of 2½ per cent shall be made, but the fee for affixing the consular officer's seal and the fees for his attendance at the house of the deceased shall be chargeable. NOTE (5).Any money or articles belonging to the estate taken charge of at a subordinate consular post should be sent to the Superintending Consulate.
67. For performing functions similar to those specified in item 66 in respect of the property situated in the Country of the consular officer's residence of a person, not being an Indian subject, nor a seaman dying intestate or, if not intestate, in the absence of legally competent representatives of the deceased, when heirs in India are partly or wholly interested in such property . . . .
68. For uniting documents and affixing consular officer's seal to the Fastening . . . . . . . . . . . .
69. For directing search for, or obtaining from Public Record Office or elsewhere, extracts from local registers, or copies of wills, deeds or other matters, in addition to expenses incurred and any fees for attestation . . .
70. For affixing consular officer's signature and seal, if required, to any document not otherwise provided for in this schedule . . . . . . . . . . . . . . 2½% on the estimated value.
18.00 12.00
75.00 50.00
75.00 50.00
(1) (2) (3) NOTE.No fee shall be charged for an order or letter sending a seaman to hospital.
71. For effecting or endeavouring to effect service of a writfor one visit to the address of the person to be served . . . . . . . . . . . . . . . . . for each additional visit required . . . . . . . .
72. For each consular officer's seal affixed to a document, packet, or article when no signature is required . . . Part IIIFees for certain attendance by consular officers NOTE--As a general rule, a consular officer is to attend out of Office only on the application of the parties concerned, or of the local authority, and such attendance is to be at the. discretion of the consular officer and provided his official duties admit of his absence. In the case of ship-wreck, or for the purpose of assisting a ship in distress the consular officer should attend without waiting for any special request, as his presence may conduce to every possible measure being taken for saving life, and on such occassion, fees indicated in items 73 and 74 are not leviable, but his attendance should not be continued for any other purpose unless it is specially requested. In the event of two consular officers attending out of office, which should only occur in very special cases, or at the request of the parties, the fee for the attendance of the junior is to be half of the amount fixed in this Schedule, as he is to be looked upon as accompanying his senior in the capacity of a clerk. A proconsular officer attending alone is a consular officer for the purpose of fees. Attendance at the consular officer's private residence, during the customary business hours of the place, is not to be considered as authorising the charge of fees.
73. At a ship-wreck or for the purpose of assisting a ship in distress, per day . . . . . . . . . . . . . .
74. At a ship-wreck, at the request of parties interested, to assist or advice as to salvage, per day . . . . . .
75. At the request of parties interested, or of local authorities, at the affixing or removing of seals on property of deceased person, if absent for less than two hours . . . . . . . . . . . . . . . . . Ditto, ditto, for each additional hour or fraction thereof at Rs.150/-in category 'A' Countries and Rs.100/- in category 'B' Countries with a maximum per day of . .
76. At the request of parties interested, or of local authorities at a valuation if absent for less than two hours . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ditto, ditto, for each additional hour or fraction thereof at Rs.150/-in category 'A' Countries and Rs.100/- in category 'B' Countries with a maximum per day of
190.00
105.00
24.00
600.00
825.00
300.00
1200.00
300.00
1200.00
125.00
70.00
16.00
400.00
550.00
200.00
800.00
200.00
800.00
(1) (2) (3)
77.
78. At the request of parties interested, or local authorities at a sale if absent for less than two hours . Ditto, ditto, for each additional hour or fraction thereof at Rs. 150/- in category `A' countries and Rs. 100/- in Category `B' countries with a maximum per day of
79. At the request of parties interested, or of local authorities, for the transaction, elsewhere than at the consular office, Of any duty for which a fee is leviable, in addition to such fee for each hour, or fraction thereof at Rs. 150/-in category 'A' Countries and Rs. 100/-in category `B' Countries with a maximum per day of . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
80. At the request of parties interested for the transaction of any duty for which a fee is leviable whether at the consular office or at the consular officer's residence, in addition to such fee, for each half-hour or fraction thereof, if in the day time, that is to say, between the hours of 6 A.M. and 9 P.M. but not during the customary business hours of the place . . . . . . . . . .
600.00
1200.00
1200.00
75.00
400.00
800.00
800.00
50.00 NOTEThis fee is leviable for any attendance on Sundays. Part IVFees to be taken in respect of certain other services which may be rendered by a consular officer at his discretion
81. For the transaction of any duty, for which a fee is leviable under this Schedule whether at the consular office or at the consular officer's residence, in addition to such fee, for each half-hour, or fraction thereof in the night time, that is to say, between the hours of 9 P. M. and 6 A. M . . . . . . . . . .
82. For drawing a declaration or other document or the body of a protest, or for taking down in writing verbal declarations or depositions of persons made before a consular officer, or for reducing into writing agreements made before him by contracting parties, exclusive of fees for attestation, etc. if not exceeding 50 words . . . If exceeding 50 words, for each subsequent 50 words, or fraction Thereof . . . . . . . . . . . . . .
83. For assisting in drawing up petitions, applications, or other documents not specified, for each such petition, application or document . . . . . . . . . . .
84. For making or verifying a copy of a document, if not exceeding 100 words, exclusive of fee for certificate . . If exceeding 100 words, for every subsequent 100 words or fraction thereof . . . . . . . . . . . . . .
85. For making or verifying a translation of a document, for every 100 words, or fraction thereof, exclusive of fee for certificate . . . . . . . . . . . . . .
86. For making or verifying a translation of a document in Chinese or Japanese, for first 100 characters . . . . Ditto, for every subsequent 100 characters, or fraction thereof . . . . . . . . . . . . . . . . .
87. Viva voce translating and interpreting for each 15 minutes, or fraction thereof at Rs. 45/- in category `A' countries and Rs. 30 in category 'B' countries, with a maximum per hour of . . . . . . . . . . . . .
150.00
45.00
18.00
75.00
24.00
18.00
75.00
480.00
150.00
150.00
100.00
30.00
12.00
50.00
16.00
12.00
50.00
320.00
100.00
100.00
(1) (2) (3) NOTE(1)This fee is not to be levied concurrently with fees indicated in items 84 and 85. NOTE(2)This fee is not to be levied when the interpreting is carried on solely to enable the consular officer to execute any official duty, e.g., the composing of disputes.
88. For drawing a will, if not exceeding 200 words . . . . If exceeding 200 words, for every subsequent 100 words or fraction thereof . . . . . . . . . . . . . .
89. For drawing a power-of-attorney, if not exceeding 200 words . . . . . . . . . . . . . . . . . . If exceeding 200 words, for every subsequent 100 words or fraction thereof . . . . . . . . . . . . . .
90. In cases where one or more attesting witnesses, besides consular officer, are required, for each witness supplied by him at the request of the parties interested . . . NOTE A consular officer is not bound to provide witnesses for persons desirous of signing document before him, but should the consular officer at the request of the parties, supply witnesses, fees is to be charged for each witness supplied, but not for each signature of such witness.
91. Attendance elsewhere than at consular office at the request and on behalf of private persons, for the transaction of business which a consular officer is permitted, but is not bound to undertake under the consular instructions, for each hour or fraction thereof at Rs. 150/- in category `A' Countries and Rs. 100/- in category `B' countries, with a maximum per day of . . . NOTE(1)This fee is applicable when the attendance of the consular officer is sought for the recovery of lost luggage or for similar reasons. It is not to be levied in respect of commercial enquiries. NOTE(2)The discretionary services for which fees are chargeable, are not to be undertaken except at the sole risk and responsibility of the parties requesting the same on condition of such parties signing the proper declaration.
300.00
75.00
150.00
75.00
30.00
1200.00
200.00
50.00
100.00
50.00
20.00
800.00 (Item 7-90 are covered by MEA notification No. GSR 326(E) dated 2-4-79. Part V- Registration of Births/deaths
92. For registration of birth or death (except the death of a seaman) . . . . . . . . . . . . . . . . .
93. For registration of the death of a seaman . . . . .
94. For each search in the register of births or deaths kept at the Consulate . . . . . . . . . . . . . .
95. For each certified copy of an entry in the register . .
96. For each certified copy of registration of Indian citizenship . . . . . . . . . . . . . . .
97. For Administering the oath of allegiance in the manner prescribed in rule 28 of the Citizenship Rules, 1956 . .
15.00
15.00
6.00
15.00
60.00
45.00
10.00
10.00
4.00
10.00
40.00
30.00 NOTE.This also includes any other oath sworn or affirmed before a diplomatic or Consular Officer. (Items 91to 95 are covered by MHA notification No. 26030/87(ii)/78-IC dated 30- 5-81. Item 96 is covered by MHA Notification No. 26030/87(i)/78-C dated 4-6- 81).
(1) (2) (3) Part VI-Marriage Fees
98. For every notice of an intended marriage . . . . . .
99. For publication of notice . . . . . . . . . . . NOTE.A suitable amount will be taken as an advance towards cost of publication of notice in newspapers.
100. For receiving and processing or dealing with an objection
101. For solemnsings a marriage . . . . . . . . . . .
102. For solemnisings a marriage at a place referred to in rule 9(c) . . . . . . . . . . . . . . . . NOTE.This will be in addition to the fee referred to in item
(iv) above
103. For receiving notice of a caveat . . . . . . . . .
104. For certificate by Marriage Officer of notice having been given and posted up . . . . . . . . . . . .
105. For a certified copy of reasons recorded under section 11 or section 17 for refusal to solemnise or, as the case may be for refusal to register, a marriage . . . . .
106. For certified copy of an entry:
(a) in the Marriage Notice Book . . . . . . . . .
(b) in the Marriage Certificate Book . . . . . . .
107. For certification of a document referred to in subsection (1) of section 24 . . . . . . . . . . .
108. For making a search :
(a) if the entry is of the current year . . . . . .
(b) if the entry relates to any previous year of years .
120.00 actual charges
300.00
240.00
90.00
240.00
45.00
24.00
24.00
24.00
9.00
24.00
45.00
80.00 actual charges
200.00
160.00
60.00
160.00
30.00
16.00
16.00
16.00
6.00
16.00
30.00 Item 97 to 107 are covered by MEA Notification No. T. 434/10/78 dated 4-12-78. Part VII-Fees to be charged for Passport and other travel documents.
109. Ordinary passport with a maximum initial validity of five years. . . . . . . . . . . . . . . . . .
110. Renewal of ordinary passport . . . . . . . . . .
111. Issue of duplicate passport in lieu of the ordinary passport on the ground that it has been lost, stolen, damaged, destroyed or for any other such reason . . . .
112. Emergency Certificate with an initial validity of six months . . . . . . . . . . . . . . . . .
113. Renewal of emergency Certificate (two renewals for three months at a time) . . . . . . . . . . . . .
114. Duplicate Emergency Certificate in lieu of the Emergency Certificate that has been lost, stolen, damaged or destroyed . . . . . . . . . . . . . . . .
115. Certificate of Identity with a maximum initial validity of two years . . . . . . . . . . . . . . .
50.00
50.00 for five years or Rs 10/- per year or part thereof
50.00
15.00
7.25
15.00
30.00
50.00
50.00 for five years or Rs 10/- per year or part thereof
50.00
10.00
5.00
10.00
20.00
(1) (2) (3)
15.00
30.00
30.00
15.00
7.25
15.00
10.00
20.00
20.00
10.00
5.00
10.00 .. 15.00 (In Bangladesh). .. 15.00 for 3 years or Rs. 5/- per year or part thereof (In Bangladesh)
116. Renewal of Certificate of Identity (per year or part thereof for two years) . . . . . . . . . . .
117. Duplicate Certificate of Identity in lieu of the Certificate of Identity that has been lost, stolen, damaged or destroyed . . . . . . . . . . . . .
118. (i) Additional endorsement or other miscellaneous service on ordinary passport (not being a miscellaneous service referred to in item (ii) of this entry) . . . . . .
(ii) Adding supplimentary booklet when all the pages in an existing ordinary passport are used up . . . . .
(iii) Additional endorsement or miscellaneous service on an Emergency Certificate . . . . . . . . . . .
(iv) Additional endorsement or miscellaneous service on a Certificate of Identity . . . . . . . . . . .
119. India-Bangladesh Passport for travel between India and Bangladesh with a maximum initial validity of three years.
120. Renewal of India-Bangladesh passport . . . . . . .
121. Issue of a duplicate passport in lieu of the India- Bangladesh passport which has been lost, stolen, damaged or destroyed
122. Miscellaneous services on an India-Bangladesh passport .
123. Issue of a new booklet when all the pages in an existing India-Bangladesh passport are exhausted . . . . . .
124. India- Sri Lanka Passport with a maximum initial validity of four years . . . . . . . . . . . . . . .
125. Renewal of India-Sri Lanka Passport . . . . . . .
126. Miscellaneous services on India-Sri Lanka Passport . .
127. Issue of fresh India-Sri Lanka passport in lieu of one lost, stolen, damaged or destroyed . . . . . . . .
128. Issue of new India-Sri Lanka passport when all pages in existing passport are exhausted . . . . . . . . .
129. Additional passport for any country under the proviso to rule-13 upto initial validity of one year . . . . . .. 15.00 In Bangladesh .. 5.00 (In Bangladesh). .. 10.00(In Bangladesh). .. 8.00 (In Sri Lanka) .. 8.00 for four years/ or Rs. 2/- per year or part thereof(In Sri Lanka) .. 2.00 (In Sri Lanka) .. 8.00 (In Sri Lanka) .. 5.00 (In Sri Lanka)
10.00 10.00
(1) (2) (3) Extension of validity of Additional passport referred to in item-123. Rs 10/- per year or part thereof upto a total period of ten years (Items 108 to 129 are covered by MEA Notification No. GSR. 691(E) dated 11-12- 80). NOTE.1. Wherever a Passport or travel document has been issued initially for a lesser period than the prescribed period, further extension upto such prescribed period shall be given gratis.
2. Category 'A' countries are :
(a) All Countries in North and South America;
(b) All countries in Europe including U.S.S.R.;
(c) All countries in West Asia and North Africa (Excluding People's Democratic Republic of Yeman, Yeman Arab Republic, Sudan and Somalia)
(d) Australia, New Zealand, Japan, Hongkong and Singapore. Category 'B' Countries are : All countries excluding countries mentioned under category 'A'. अननुबबंध II (पपैररा 2 ददेखख) वविददेश मबंतरालय अधधससूचनरा रराजनधयक एविबं ककौंसनुलली अधधकरारली (शनुल क) वनयम, 1949 नई वदल लली, 8 नविबंबर 1949 सबं.420-ककॉन.- रराजनधयक एविबं ककौंसनुलली अधधकरारली (शपथ एविबं शनुल क) अधधवनयम, 1948 (1948 करा XLI) ककी धराररा 8 दराररा प्रदत त शकक तययों करा प्रययोग करतदे हनुए कख दलीय सरकरार वनम नलललखत वनयम बनरातली हपै, नरामत:-
1. लघनु शलीरर्षक.- इन वनयमयों कयो रराजनधयक एविबं ककौंसनुलली अधधकरारली (शनुल क) वनयम, 1949 कहरा जराएगरा।
2. पररभरारराएबं .- इन वनयमयों मख “अननुससूचली” सदे आशय इन वनयमयों कदे सराथ सबंलग न अननुससूचली हपै।
3. शनुल क पपैमरानरा.- अननुससूचली I कदे ककॉलम I मख वविवनरदष ट मरामलयों कदे सबंबबंध मख रराजनधयक एविबं ककौंसनुलली अधधकराररययों दराररा वकए गए करायर्यों कदे ललए शनुल क इसकदे ककॉलम 2 मख वविवहत पपैमरानदे कदे अननुसरार लगरायरा जराएगरा।
4. शनुल क मराफकी ककी शकक त.- (1) कयोई रराजनधयक अथविरा ककौंसनुलली अधधकरारली वनयम 3 कदे अबंतगर्षत लगराए जरानदे विरालदे शनुल क कयो उस व यकक त जजसदे ककौंसनुलली सदेविराएबं प्रदरान ककी गई हयों, कदे वनरराशश्रित हयोनदे कदे अथविरा व यराविसराधयक अथविरा अबंतररराष टट लीय शशष टराचरार कदे आधरार पर मराफ कर सकतरा हपै, अन य वकसली आधरार पर नहहीं।
(2) यवद कख द सरकरार इस बरात सदे सबंतनुष ट हपै वक वनयम 3 कदे अबंतगर्षत लगराए जरानदे विरालदे वकसली शनुल क कदे भनुगतरान सदे वकसली व यकक त कयो अनराविश यक परदेशरानली हयोगली अथविरा हयो सकतली हपै तयो कख द सरकरार उस व यकक त कदे सबंबबंध मख ऐसदे शनुल क कयो पसूरर्षत: अथविरा आबं शशक ततौर पर मराफ करनदे करा वनदर्देश ददे सकतली हपै।
5. ककौंसनुलली सदेविरा कदे ललए कयोई पराररश्रिवमक नहहीं ललयरा जराएगरा.- कयोई रराजनधयक अथविरा ककौंसनुलली अधधकरारली इन वनयमयों मख यथरा-प्रराविधरावनत कयो छयोड़कर, अपनदे पद सदे जनुड़दे दरायकतवियों कदे वनष परादन मख स वियबं कदे वकसली कक त य, विस तनु अथविरा प्रदत त सदेविरा कदे ललए वकसली शनुल क अथविरा ररविरारर्ष ककी मराबंग नहहीं करदेगरा अथविरा लदेगरा।
6. शनुल क सबंग्रहर.- सभली शनुल कयों करा भनुगतरान नकद वकयरा जराएगरा और उनकदे ललए रसलीद जरारली ककी जराएगली तथरा एकत ककी गई धनरराशश भरारत सरकरार कदे खरातदे मख जमरा करराई जराएगली।
7. शनुल क तराललकरा करा प्रकराशन.- (1) अननुससूचली-I मख वनधरार्षररत शनुल क तरालल करा ककी एक प्रधत प्रत यदेक ककौंसनुलली करायरार्षलय मख खनुलदे स थरान पर लगराई जराएगली और प्रदरशत ककी जराएगली और इसमख रूधच रखनदे विरालदे सभली व यकक तययों दराररा ददेखली जरा सकदे गली।
(2) बड़दे आकरार मख एक नयोवटस शनुल क तराललकरा कदे वबल कनु ल करलीब सबंलग न वकयरा जराएगरा अथविरा प्रदरशत वकयरा जराएगरा जजसमख आम जनतरा कयो ससूधचत वकयरा जराएगरा वक शनुल क करा भनुगतरान नकद रूप मख वकयरा जराए और ऐसदे भनुगतरान कदे ललए रसलीदख जरारली ककी जराएगली। 7 क. शनुल क तरालल करा ककी प्रधतययों कयो वन:शनुल क जरारली करनरा.- अननुससूचली 1 मख विररत शनुल क तराललकरा ककी एक मनुवदत प्रधत पयोटर्ष ऑफ इबंधरयरा मख प्रत यदेक मनुख य सलीमरा शनुल क अधधकरारली दराररा बबंदरगराह सदे जरानदे विरालदे प्रत यदेक जलयरान कदे मरास टर कदे अननुरयोध पर उसदे वन:शनुल क दली जराएगली।
8. रजजस टर करा रख-रखरावि.- दली गई ककौंसनुलली सदेविराओबं, जजन हख सदेविरा दली गई हपै उन व यकक तययों कदे नराम और उनककी रराष टट लीयतरा, प्रत यदेक सदेविरा कदे ललए ललए गए शनुल क ककी रराशश, आविदेदन प्रपत सबंख यरा और रसलीद सबंख यरा और ककौंसनुलली अधधकरारली कदे हस तराक्षर यनुक त ब यतौरदे दशरार्षनदे विरालरा एक ककौंसनुलली सदेविरा रजजस टर प्रत यदेक ककौंसनुलली करायरार्षलय मख रखरा जराएगरा।
9. एकवतत वकए गए ककौंसनुलली शनुल कयों कयो मराजसक लदेखरा वविविररयों मख शरावमल करनरा.- इन वनयमयों कदे अबंतगर्षत एकवतत वकए गए ककौंसनुलली शनुल क ककौंसनुलली करायरार्षलय दराररा भरारत सरकरार कयो भदेजदे गए मराजसक लदेखरा वविविरर कदे जररए वदखराए जराएबंगदे और वविविरर कदे सराथ प्रथम सधचवि, अथविरा जहराबं प्रथम सधचवि न हयों विहराबं वमशन प्रमनुख दराररा हस तराक्षररत एक प्रमरार-पत सबंलग न वकयरा जराएगरा। जजसमख यह उल लदेख हयोगरा वक सबंबबंधधत मराह करा ककौंसनुलली शनुल क लदेखरा ककी वविधधवित जराबंच कर लली गई हपै और एकवतत धनरराशश भरारत सरकरार कदे खरातदे मख जमरा कररा दली गई हपै। अननुससूचली 1 (वनयम 3 ददेखख) ककौंसनुलली शनुल क तराललकरा शनुल क रराशश ...................... जजन मरामलयों मख शनुल क लगरायरा जरानरा हपै श्रिदेरली “क”ददेश श्रिदेरली “ख”ददेश
(1) (2)
(3) भराग I-व यरापराररक पयोतयों कदे सबंबबंध मख ललए जरानदे विरालदे शनुल क रुपए रुपए
1. पयोत ककी रजजस टट ली, स थरानराबंतरर और परारदेरर, पयोतयों मख वहतधराररतरा अथविरा पयोतयों पर कयो वगरविली रखनदे कदे ललए व यरापराररक पयोत नविविहन आधधवनयम 1958 (1958 करा 44) कदे तहत ककी गई अथविरा लदेखराबद प्रत यदेक घयोरररा कदे ललए
105.00 70.00
2. प्रमरार पत अथविरा रजजस टट ली पर मरास टर कदे पररवितर्षन कदे जरापन कयो पकष ठराबंवकत करनदे कदे ललए, और जलयरान सदस ययों कदे सराथ कररार पर उसकदे हस तराक्षर, यवद अपदेधक्षत हयों, करनदे कदे ललए
60.00 40.00
3. रजजस टट ली करा अनबंधतम प्रमरार-पत प्रदरान करनदे कदे ललए (यह शनुल क घयोरररा पर शनुल कयों मख शरावमल नहहीं हयोगरा)
390.00 260.0 0
4. पयोत अथविरा पयोत कदे शदेयरयों कदे बबंध-पत कयो ररककॉरर्ष करनदे कदे ललए 390.00 260.0 0
5. पयोत अथविरा पयोत कदे शदेयरयों कदे बबंध-पत कयो हस तराबंतररत करनरा ररककॉरर्ष करनदे कदे ललए
390.00 260.0 0
6. पयोत अथविरा पयोत कदे शदेयरयों कदे बबंध-पत कदे धरस चराजर्ष कयो ररककॉरर्ष करनदे कदे ललए 390.00 260.0 0
7. ककौंसनुल करायरार्षलय कदे समक्ष वकसली पयोत ककी प्रत यदेक वब्रिककी अथविरा पयोत कदे शदेयरयों ककी वब्रिककी कदे ललए
390.00 260.0 0
8. पयोतयों मख लदेन-ददेन ककी रजजस टर बनुक सदे उदररयों ककी सत यरावपत प्रधत कदे ललए,
45.00 30.00 यवद 100 शब दयों सदे अधधक न हयो। उसकदे बराद कदे प्रत यदेक 100 शब दयों कदे ललए
25.00 16.00
9. वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली कदे समक्ष कराम पर लगदे प्रत यदेक नरावविक कदे ललए 30.00 20.00 10 . वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली कदे समक्ष नरावविकयों कदे सराथ वकए गए कररार मख प्रत यदेक पररवितर्षन कदे ललए
30.00 20.00 11 . वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली ककी स विलीकक धत सदे धरस चराजर्ष वकए गए अथविरा पलीछदे छयोड़दे गए प्रत यदेक नरावविक कदे ललए
30.00 20.00 12 . वकसली ककौंसनुल अधधकरारली दराररा सत यरावपत प्रत यदेक पलरायन कदे ललए 30.00 20.00 13 . वकसली पयोत पर वकसली व यकक त कदे जन म अथविरा मकत यनु करा वविविरर प्रराप त करनदे कदे ललए और उसकदे सबंबबंध मख पयोत कररार करा समथर्षन करनदे कदे ललए
30.00 20.00 14 . वकसली नरावविक ककी विसलीयत कदे वनष परादन कयो अधधप्रमराशरत करनदे कदे ललए 30.00 20.00 15 . वकसली मकतक नरावविक ककी मजदसूरली इत यरावद कदे दराविदे कदे प्रपत कदे प्रमरारन कदे ललए 15.00 10.00 16 . रसद अथविरा परानली ककी जराबंच कदे ललए, जजसकरा भनुगतरान सविर्देक्षर ककी लरागत कदे अधतररक त उस पक्ष दराररा वकयरा जराएगरा जयो धरफराल ट मख हयोनरा सरावबत करतरा हपै।
180.00 120.0 0 17 . व यरापराररक पयोत अधधवनयम, 1958 (1958 करा 44) कदे अननुसरर मख वकए गए प्रत यदेक बचरावि बबंध-पत कदे ललए, जजसकरा भनुगतरान बचराई गई सबंपकत त कदे स विरामली अथविरा मरास टर दराररा वकयरा जराएगरा।
600.00 400.0 0 18 . पयोत कदे दस तराविदेजयों ककी अशभरक्षरा कदे ललए, उन पर पकष ठराबंकन करनदे कदे ललए और पयोत कदे दस तराविदेजयों कदे वनरलीक्षर कदे शनुल क सवहत व यरापराररक पयोत अधधवनयम, 1958 (1958 करा 44) दराररा अपदेधक्षत प्रमरार-पत ददेनदे कदे ललए
45.00 30.00 19 . समनुदली वविरयोध दजर्ष करनदे कदे ललए और यवद अपदेधक्षत हयो तयो एक प्रमराशरत प्रधत प्रस तनुत करनदे कदे ललए प्रत यदेक अन य प्रधत कदे ललए
105.00
45.00
70.00
30.00 20 . सविर्देक्षर कदे ललए अननुरयोध दजर्ष करनदे हदेतनु और सविर्देक्षर करा आददेश जरारली करनदे कदे ललए
180.00 120.0 0 21 . सविर्देक्षर ककी ररपयोटर्ष प्रराप त करनदे, अशभलदेखरागरार मख मसूलप्रधत फराइल करनदे कदे 390.00 260.0 0 ललए (यवद 200 शब दयों सदे अधधक न हयो) और यवद अपदेधक्षत हयो तयो प्रस तनुत करनदे कदे ललए, सविर्देक्षर कदे अननुरयोध, आददेश और ररपयोटर्ष ककी एक प्रमराशरत प्रधत, 22 . करारगयो अथविरा यरातली जलयरानयों कदे सरामरान य आविधधक सविर्देक्षर कदे ललए- (क) अधधकतम 5000 नदेट रजजस टर टन करारगयो, प्रधत नदेट रजजस टर टन उपयनुर्षक त धनरराशश कदे अधतररक त -विहली- 5000 नदेट रजजस टर टन सदे अधधक कदे ललए, प्रत यदेक 1000 टन अथविरा उसकदे 5000 टन सदे अधधक वहस सदे कदे ललए, (ख) अधधकतम 5000 सकल रजजस टर टन विरालदे यरातली जलयरान, प्रधत सकल रजजस टर टन उपयनुर्षक त धनरराशश कदे अधतररक त -विहली- 5000 सकल रजजस टर टन सदे अधधक कदे ललए, प्रत यदेक 1000 टन अथविरा उसकदे 5000 टन सदे अधधक वहस सदे कदे ललए, नयोट (3) खबंर (क) अथविरा खबंर (ख) कदे अबंतगर्षत लली जरानदे विरालली शनुल क ककी रराशश श्रिदेरली “क” मख रुपए 18900 सदे अधधक नहहीं हयोगली और श्रिदेरली “ख” मख रुपए 10600 सदे अधधक नहहीं हयोगली। नयोट (3) वकसली करारगयो अथविरा यरातली जलयरान कदे वविशदेर सविर्देक्षर कदे ललए प्रभराररत वकयरा जरानदे विरालरा शनुल क दली गई सदेविरा ककी प्रकक धत और सलीमरा कदे अननुसरार हयोगरा। नयोट (3) उपयनुर्षक त शनुल क मख समनुद मख जरानदे ककी उपयनुक ततरा करा प्रमरार-पत अथविरा कयोई यरातली प्रमरार-पत प्रदरान करनरा अथविरा नविलीकरर करनरा शरावमल हपै ककतनु इसमख समययोपरर प्रभरार और यरातरा व यय शरावमल नहहीं हपै।
5.00
945.00
5.00
945.00
3.00
630.0 0
3.00
630.0 0 23 . समनुदली वविरयोधयों कदे ललए, यवद 200 शब दयों सदे अधधक न हयो, मसूल प्रधत फराइल करनदे कदे ललए और यवद अपदेधक्षत हयो तयो एक सत यरावपत प्रधत प्रस तनुत करनदे कदे ललए शपथ अथविरा घयोररराओबं अथविरा यवद अपदेधक्षत हयो तयो वविरयोध कदे स विरूप ककी रट राई बंग कदे ललए शनुल क शरावमल नहहीं हपै।
390.00 260.0 0 24 . वकसली अन य वविरयोध कदे ललए (वविवनमय वबल कदे अधतररक त) यवद 200 शब दयों सदे अधधक न हयो, मसूल प्रधत फराइल करनदे कदे ललए और यवद अपदेधक्षत हयो तयो एक सत यरावपत प्रधत प्रस तनुत करनदे कदे ललए। इसमख वविरयोध कदे स विरूप ककी रट राई बंग
390.00 260.0 0 कदे ललए शनुल क शरावमल नहहीं हपै। 25 . यवद वविरयोध अथविरा सविर्देक्षर ककी ररपयोटर्ष 200 शब दयों सदे अधधक हयो तयो प्रत यदेक अधतररक त 100 शब दयों अथविरा उसकदे अबंश कदे ललए
45.00 30.00 26 . औसत, बकॉटमरली अथविरा मराध यस थम बबंध-पत, प्रत यदेक प्रधत, कदे ललए 105.00 70.00 27 . वविददेशली बबंदगराह पर खयोलली जरा रहली कररार ककी नई मदयों कदे सबंबबंध मख भरारतलीय जलयरान कदे सदस ययों कदे सराथ नए जसरदे सदे कररार तपैयरार करनदे कदे ललए और प्रधत प्रस तनुत करनदे कदे ललए जयो व यरापराररक पयोत अधधवनयम, 1958 (1958 करा 44) दराररा अपदेधक्षत हपै,पयोत करमययों कयो उपलब ध करराई जरानली चरावहए। श्रिदेरली “क” ददेशयों मख न यसूनतम 150 रुपए कदे सराथ प्रत यदेक नरावविक कदे ललए 10 रुपयदे और श्रिदेरली “ख” ददेशयों मख न यसूनतम 105 रुपए कदे सराथ प्रत यदेक नरावविक कदे ललए 7 रुपए और अधधकतम
390.00 260.0 0 28 . स विरास थ य वबल 150.00 100.0 0 29 . वविददेशली स विरास थ य वबल कयो प्रमराशरत करनदे कदे ललए 150.00 100.0 0 30 . प्रदेवरत मराल कदे समथर्षन मख मसूल अथविरा अन य दस तराविदेजयों करा प्रमरार-पत जरारली करनदे अथविरा अधधप्रमराशरत करनदे कदे ललए, प्रत यदेक अलग दस तराविदेज कदे ललए और प्रधत दरायर करनदे कदे ललए
45.00 30.00 31 . प्रत यदेक अधतररक त प्रधत कदे ललए यवद ककौंसनुलली अधधकरारली दराररा हस तराक्षररत ककी गई हयो और मनुहर लगराई गई हयो
45.00 30.00 32 . वकसली भरारतलीय बबंदरगराह सदे वनयरार्षधत वकए गए सरामरान कदे वविधधवित पहनुह बंचनदे करा प्रमरार पत
105.00 70.00 33 . वकसली नरावविक ककी वगरफ्तरारली अथविरा उसदे जदेल भदेजनदे कदे ललए स थरानलीय प्रराधधकराररययों कयो प्रदेवरत आविदेदन कदे ललए, यवद मरास टर कदे अननुरयोध पर प्रदरान वकयरा गयरा हयो- प्रत यदेक नरावविक कदे ललए, यवद एक सदे अधधक सबंबबंधधत हयों
24.00 16.00 34 . -विहली-, वकसली नरावविक ककी ररहराई कदे ललए:- प्रत यदेक नरावविक कदे ललए, यवद एक सदे अधधक सबंबबंधधत हयों
75.00 50.00 35 . वकसली जलयरान कदे करमययों ककी सबंख यरा कदे सबंबबंध मख प्रदरान वकए गए अथविरा जलयरान कदे आनदे और जरानदे ककी अननुमधत कदे ललए स थरानलीय प्रराधधकराररययों दराररा अपदेधक्षत वकसली अन य मरामलदे मख प्रत यदेक प्रमरार पत कदे ललए
105.00 70.00 36 . स थरानलीय प्रराधधकराररदेययों दराररा अपदेधक्षत रूप और भराररा मख एक मस टर रयोल अथविरा वविस तकत ससूचली तपैयरार करनरा जजसमख जलयरान कदे प्रत यदेक कमर्मी कदे नराम इत यरावद वदए जराएबंगदे।
45.00 30.00 37 . ककौंसनुलली हस तराक्षर और मनुहर लगरानदे कदे ललए, यवद पयोटर्ष ककी स पष टतरा कदे ललए अपदेधक्षत हयो
105.00 70.00 38 . वकसली भरारतलीय जलयरान ककी आधधकराररक लकॉग बनुक मख वकसली प्रवविकष ट पर ककौंसनुलली मनुहर अथविरा हस तराक्षर करनदे कदे ललए, यवद व यरापराररक पयोत अधधवनयम, 1958 (1958 करा 44) दराररा ऐसली प्रवविकष ट अपदेधक्षत न हयो।
75.00 50.00 39 . वकसली पयोत अथविरा पयोत कदे शदेयरयों ककी वब्रिककी कदे वनष परादन कयो अधधप्रमराशरत करनदे कदे ललए
105.00 70.00 40 . आधधकराररक मनुहर और हस तराक्षर वकए जरानदे सवहत वकसली वविददेशली पयोत मख वकसली नरावविक कयो भतर्मी करनदे कदे ललए प्ररारबंशभक कस थधत कदे ततौर पर वविददेशली प्रराधधकराररययों दराररा वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली सदे अपदेधक्षत वकसली दस तराविदेज कदे ललए
30.00 20.00 41 . वकसली लराश कर नरावविक ककी वनयनुकक त अथविरा सदेविरामनुकक त अथविरा उसदे पलीछदे छयोड़ जरानदे अथविरा वकसली वविददेशली पयोत कदे मरास टर दराररा व यरापराररक पयोत अधधवनयम, 1958 (1958 करा 44) कदे अबंतगर्षत वकए गए वकसली पररवितर्षन कयो प्रमराशरत करनदे कदे ललए अथविरा उसककी मकत यनु प्रमराशरत करनदे कदे ललए अथविरा ऐसदे वकसली नरावविक दराररा अपनरा पयोत छयोड़ ददेनदे कदे ललए।
30.00 20.00 42 . एक वविददेशली पयोत सदे दसूसरदे वविददेशली पयोत पर कररार कदे सराथ एक अथविरा अधधक लरास कर नरावविक कदे स थरानराबंतरर कयो प्रमराशरत करनदे कदे ललए, प्रधत नरावविक नयोट.- यह शनुल क मद 41 कदे अबंतगर्षत शनुल क मख शरावमल हपै और इसकदे अधतररक त नहहीं हपै तथरा इसदे दयोनयों सबंबबंधधत पयोतयों कदे बलीच समरान रूप सदे वविभराजजत वकयरा जरानरा चरावहए। तरावक दयोनयों पयोतयों सदे ललयरा जरानदे विरालरा अधधकतम शनुल क श्रिदेरली “क” कदे ददेशयों मख 1500 रुपए और श्रिदेरली “ख” कदे ददेशयों मख 1000 रुपए सदे अधधक नहहीं हयोनरा चरावहए।
60.00 40.00 43 . जब दस तराविदेज पदेश करनरा पयोत ककी ओर सदे ककौंसनुलली अधधकरारली कदे ललए कयोई वविशशष ट सदेविरा ददेनरा अपदेधक्षत हयो, पयोत कदे दस तराविदेजयों करा वनरलीक्षर करनदे कदे ललए नयोट.- पयोत कदे दस तराविदेजयों इत यरावद ककी अशभरक्षरा कदे ललए मद 18 कदे अबंतगर्षत शनुल क कदे अधतररक त यह शनुल क प्रभराररत नहहीं वकयरा जराएगरा जब तक वक बलीच
45.00 30.00 मख ककौंसनुलली करायरार्षलय दराररा कररार कयो समराप त न कर वदयरा गयरा हयो। भराग II- ककौंसनुलली अधधकरारली दराररा ककी जरानदे विरालली अन य सदेविराओबं कदे सबंबबंध मख ललए जरानदे विरालदे शनुल क 44 . अन यथरा उल लदेख न वकयरा यरा प्रमरार-पत प्रदरान करनदे कदे ललए, यवद 100 शब दयों सदे अधधक न हयो, आहरन वकए जरानदे विरालदे शनुल क कदे अधतररक त यवद 100 शब दयों सदे अधधक हयो तयो प्रत यदेक अधतररक त 100 शब दयों अथविरा उनकदे भराग कदे ललए
105.00
45.00
70.00
30.00 45 . घयोरररा प्रराप त करनदे कदे ललए जजसमख शदेयरयों पर आयकर सदे छसू ट अथविरा विरापसली करा दराविरा वकयरा गयरा हयो
24.00 16.00 46 . हलफनरामदे अथविरा घयोरररा मख उकल ललखत प्रदशर्ष मख ककौंसनुलली अधधकरारली कदे प्रत यदेक हस तराक्षर कदे ललए
24.00 16.00 47 . वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली दराररा तपैयरार न वकए गए वकसली दस तराविदेज पर उसकदे दराररा हस तराक्षररत प्रत यदेक पररवितर्षन अथविरा अबंतर-लदेखन कदे ललए
5.00 3.00 48 . वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली दराररा अधधप्रमराशरत शदेयरयों अथविरा स टकॉक कदे हस तराबंतरर पर प्रत यदेक हस तराक्षर कदे ललए, जब ककौंसनुलली अधधकरारली कदे अधतररक त एक अथविरा अधधक गविराहयों ककी उपकस थधत मख वनष परावदत वकयरा गयरा हयो
45.00 30.00 49 . वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली दराररा अधधप्रमराशरत शदेयरयों अथविरा स टकॉक कदे हस तराबंतरर पर प्रत यदेक हस तराक्षर कदे ललए, जब ककौंसनुलली अधधकरारली कदे अधतररक त एक अथविरा अधधक गविराहयों ककी उपकस थधत मख वनष परावदत वकयरा गयरा हयो
75.00 50.00 50 . नयोवटस बयोरर्ष पर पदेटदेन ट, धरजराइन और टट देर मराकर्ष ककी एक प्रधत प्रदरशत करनदे कदे ललए और एक प्रमरार पत ददेनदे कदे ललए वक पदेटदेन ट धरजराइन और टट देर मराकर्ष प्रदरशत कर वदयरा गयरा हपै।
240.00 160.0 0 51 . वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली दराररा अधधप्रमराशरत मनुख तरारनरामदे कदे प्रत यदेक वनष परादन कदे ललए नयोट.- जब 4 सदे अधधक व यकक त एक हली समय मनुख तरारनरामदे कयो वनष परावदत करतदे हहैं तयो श्रिदेरली “क” ददेशयों मख कदे विल 300 रुपए और श्रिदेरली “ख” ददेशयों मख
75.00 50.00 कदे विल 200 रुपए प्रभराररत वकए जराएबंगदे। 52 . वकसली व यकक त जयो भरारतलीय नरावविक न हयो, ककी विसलीयत कदे वनष परादन कयो अधधप्रमराशरत करनदे कदे ललए
105.00 70.00 53 . सरकरारली विदेतन एविबं पखशन कदे ललए वतमराजसक अथविरा मराजसक घयोररराओबं पर ककौंसनुलली अधधकरारली कदे हस तराक्षर और मनुहर, यवद अपदेधक्षत हयो, लगरानदे कदे ललए नयोट.- सदेनरा, नतौसदेनरा, विरायनु सदेनरा अथविरा व यरापराररक पयोत सदेविरा करारमकयों अथविरा उनककी वविधविराओबं अथविरा उत तरराधधकराररययों सदे कयोई शनुल क प्रभराररत नहहीं वकयरा जराएगरा और ‘वन:शनुल क’ शब द ककौंसनुलली अधधकरारली कदे हस तराक्षर कदे सरामनदे ललख जराएगरा। जसवविल पखशन अथविरा सदेविरा वनविककत त विदेतन आहररत करनदे विरालदे व यकक तययों कदे ललए शनुल क मराफ नहहीं वकयरा जराएगरा।
5.00 5.00
54. अकसतत वि सबंबबंधली वकसली अन य घयोरररा पर ककौंसनुलली अधधकराररययों कदे हस तराक्षर तथरा मयोहर लगरानदे हदेतनु वटप परली: जलीविन प्रमरार-पतयों तथरा अबंगनुललययों कदे छ: मराहली वनशरान पर हस तराक्षर तथरा मयोहर हदेतनु विजसकदरारयों सदे वकसली प्रकरार करा कराई शनुल क नहहीं ललयरा जराएगरा; ऐसदे मरामलयों मख 'वन:शनुल क' शब द ककौंसनुलली अधधकराररययों कदे हस तराक्षर कदे सरामनदे ललखरा जराएगरा।
24.00 16.00
55. अकसतत वि सबंबबंधली वकसली अन य घयोरररा पर ककौंसनुलली अधधकराररययों कदे हस तराक्षर हदेतनु, यवद वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली दराररा तपैयरार वकयरा जराए....................
45.00 30.00
56. वकसली व यवक्ति ककी पहचरान सबंबबंधली प्रमरार-पत हदेतनु..................... वटप परली: यवद आविदेदक कयो ककौंसनुलली अधधकरारली व यवक्तिगत रूप सदे नहहीं जरानतरा हपै, तयो विह आविदेदक सदे अपनली पहचरान कदे सबंबबंध मख सबंतयोरप्रद सराक य ककी मराबंग कर सकतरा हपै और विह इस प्रकरार करा सराक य प्रस तनुत न वकए जरानदे तक यह प्रमरार-पत ददेनदे सदे मनरा कर सकतरा हपै क ययोंवक सराक य प्रस तनुत करनदे ककी जजम मदेदरारली आविदेदक ककी हयोतली हपै।
75.00 50.00
57. वनविरास हदेतनु परवमट ददेनदे हदेतनु वकसली वविददेशली प्रराधधकरारली दराररा अपदेधक्षत कयोई दस तराविदेज जरारली करनदे हदेतनु........................
24.00 16.00
58. भरारत मख पपैसरा भदेजनदे ककी सनुवविधरा ककी अननुमधत प्रदरान करनदे कदे ललए वकसली वविददेशली प्रराधधकरारली दराररा अपदेधक्षत प्रमरार-पत कदे अधधप्रमरारन हदेतनु ...................
5.00 3.00
59. वकसली वविददेशली प्रराधधकरारली कदे हस तराक्षर कदे अधधप्रमरारन हदेतनु.................. 75.00 50.00
60. अननुपसूरक वनयमराविलली कदे वनयम 256 मख यथरावनधरार्षररत प्रपत मख दयो ययोग य वविददेशली 12.00 8.00 धचवकत सकयों दराररा जरारली वकए गए वकसली धचवकत सरा प्रमरार-पत पर हस तराक्षर कदे अधधप्रमरारन हदेतनु................
61. वकसली ऐसदे दस तराविदेज, जजसकरा अन यथरा प्रराविधरान न वकयरा गयरा हयो, मख प्रत यदेक हस तराक्षर करा वकसली ककौंसनुलली अधध करारली दराररा अधधप्रमरारन हदेतनु.............. वटप परली: रराकघर बचत बहैंक मख पपैसरा जमरा करविरानदे अथविरा उससदे पपैसरा वनकरालनदे कदे ललए अथविरा बचत बहैंक विराररक भकधत हदेतनु अपदेधक्षत वकसली दस तराविदेज पर हस तराक्षर कदे अधधप्रमरारन हदेतनु कयोई शनुल क नहहीं ललयरा जराएगरा।
75.00 50.00
62. वकसली दस तराविदेज अथविरा दस तराविदेज कदे वकसली वहस सदे ककी प्रधत कदे प्रमरारन हदेतनु, यवद यह 100 शब दयों सदे कम हयो.......... यवद यह 100 शब दयों सदे अधधक हयो तयो प्रत यदेक 100 शब दयों अथविरा इसकदे वकसली भराग कदे ललए .......... वटप परली: यवद यह दस तराविदेज वकसली वविददेशली भराररा मख हपै, उपयनुर्षक त शनुल कयों करा दनुगनुनरा शनुल क ललयरा जराएगरा। जब यह प्रधत ककौंसनुलली अधधकरारली दराररा बनराई जराएगली तयो मद सबंख यरा 83 कदे अननुसरार अधतररक त शनुल क ललयरा जराएगरा।
45.00
15.00
30.00
10.00
63. वकसली भरारतलीय नरागररक ककी विसलीयत खयोलरा जरानरा जयो नरावविक नरा हयो, ककौंसनुलली कदे हस तराक्षर सदे लदेकर करायर्षविरावहययों कदे करायर्षविकत त...........
300.00 200.0 0
64. वकसली ककौंसनुलली अधधकरारली कदे समक्ष वदलरायदे गए शपथ अथविरा अशभपनुष ट हलफनरामख कदे ललए ................
45.00 30.00
65. भरारतलीय उत तरराधधकरार अधधवनयम, 1925 ककी धराररा 382 कदे तहत प्रदत उत तरराधधकरार प्रमरार-पत हदेतनु- (क) ऐसली पररसबंपधतययों कदे सबंबबंध मख जजसकरा मसूल य 10000 रूपयदे सदे अधधक न हयो..... (ख) 10000 रूपयदे सदे अधधक ककी पररसबंपधतययों कदे सबंबबंध मख, प्रत यदेक 10000 रूपयदे अथविरा इसकदे वकसली भराग कदे ललए...........
90.00
75.00
60.00
50.00 वकसली भरारतलीय नरागररक जयो नरावविक न हयो, ककी पररसबंपधत जयो ककौंसनुलली अधधकरारली कदे ददेश मख कसथत हयो और जजसककी मकत यनु वनविर्षसलीयत हनुई हयो अथविरा विसलीयत कदे सराथ हनुई हयो, कदे सबंबबंध मख उसकदे वकसली करानसूनली सक्षम प्रधतवनधध कदे न हयोनदे ककी कसथधत मख अशभशरासन अथविरा सबंववितरर यरा दयोनयों हदेतनु ............. वनम नलललखत मरामलयों मख ढराई प्रधतशत शनुल क लरागसू नहहीं हपै-
(i) करानसूनली विराररसयों कयो मकत यनु क्षधतपसूरत करा भनुगतरान और प्रदेरर
(ii) मकत व यवक्ति ककी धनरराशश करानसूनली विराररसयों कयो वदयरा जरानरा अननुमरावनत मसूल य करा 2½ प्रधतशत (वविददेश मबंतरालय कदे वदनराबंक 23.04.83 कदे पररपत सबंख यरा टली.436/3/78 और वदनराबंक 28.05.84 कदे पररपत सबंख यरा टली.436/108/84(एफएटली/84/आई/24) ददेखख) वटपपरली (1) - यह शनुलक तब ललयरा जराएगरा जब वकसली मकत भरारतलीय नरागररक ककी पररसबंपलत्ति अथविरा उस पररसबंपलत्ति सदे प्रराप्त प्रधतफल वकसली कयोंसनुलली अधधकरारली कयो आधधकराररक रूप सदे यरा तयो सथरानलीय प्रराधधकरारली दराररा अथविरा अनय वयवक्तिययों दराररा इस करारर सकौंपली जराए वक सथरानलीय करानसून कदे अननुसरार कयोई भली वयवक्ति इस प्रकरार ककी पररसबंपलत्ति अथविरा इससदे प्रराप्त प्रधतफल करा दराविरा करनदे हदेतनु करानसूनली रूप सदे सक्षम नहहीं हपै और इसकदे पररररामततः कयोंसनुलली अधधकरारली कयो सकौंपली जरानली हपै तरावक विह अननुपकसथत पक्षयों कयो सलीधदे अथविरा भरारत सरकरार कदे मराधयम सदे हसतराबंतररत कर सकदे । वटपपरली (2) – यह शनुलक उस पररसबंपलत्ति कदे वकसली वहससदे कदे मसूलयराबंकन पर भली प्रभराररत वकयरा जरानरा चरावहए जजसदे कयोंसनुलली अधधकरारली अपनदे वविविदेकराधधकरार करा प्रययोग करतदे हनुए घर भदेज सकदे । ससतदे आभसूरर तथरा अनय विसतनुओबं सवहत 2000 रुपए सदे कम मसूलय ककी प्रधतभसूधत वबनरा कयोई शनुलक प्रभराररत वकए घर भदेजली जरा सकतली हपै; यवद इसकरा मसूलय अननुमरावनत मसूलय सदे अधधक हयो और इसकरा सबंबद धनरराशश वबनरा विससूलली कदे घर प्रदेवरत ककी जरातली हपै तयो सबंपसूरर्ष अननुमरावनत मसूलय पर 2½ प्रधतशत शनुलक अविशय प्रभराररत वकयरा जरानरा चरावहए। वटपपरली (3) – इस शनुलक मख पतराचरार करनदे, हनु बंधरययों पर हसतराक्षर करनदे, ऋर करा भनुगतरान करनदे और प्रशरासक कदे रूप मख करायर्ष करनदे तथरा करानसूनली रूप सदे हकदरार पक्षकरारयों कयो पररसबंपलत्ति करा सबंववितरर करनदे अथविरा भरारत सरकरार कयो भदेजनदे, जपैसरा भली मरामलरा हयो, सदे सबंबबंधधत सरामरानय शनुलक आवद शरावमल हहैं। वकसली मकत भरारतलीय नरागररक ककी पररसबंपलत्ति कदे अशभशरासन अथविरा सबंववितरर कदे मरामलदे मख यवद कयोंसनुलली अधधकरारली कदे ललए यह आविशयक हयोतरा हपै वक विह कयोई अनय ऐसली सदेविरा करदे जजसकदे ललए वकसली वविशदेर शनुलक ककी वयविसथरा ककी गई हयो, तयो इस प्रकरार ककी सदेविरा कदे ललए वनधरार्षररत शनुलक भली ललए जरानदे चरावहए। वटपपरली (4) – वकसली भरारतलीय नरागररक कदे वनधन कदे मरामलदे मख कयोई ररशतदेदरार न हयोनदे कदे करारर जब वकसली कयोंसनुलली अधधकरारली कयो भदेजरा जरातरा हपै और विह मकत वयवक्ति ककी पररसबंपलत्ति ककी कदे विल असथराई अशभरक्षरा ककी वयविसथरा करतरा हपै तयो उनकदे ररशतदेदरारयों अथविरा इस पररसबंपलत्ति ककी ददेखभराल करनदे मख सक्षम अनय वयवक्तिययों कदे पहनु बंचनदे तक अथविरा ऐसदे वयवक्तिययों सदे वनदर्देश वमलनदे तक 2½ प्रधतशत करा शनुलक नहहीं ललयरा जराएगरा, परबंतनु कयोंसनुलली अधधकरारली ककी मनुहर लगरानदे हदेतनु और मकत वयवक्ति कदे घर मख उनकदे उपकसथत हयोनदे सबंबबंधली शनुलक ददेय हयोंगदे। वटपपरली (5) – वकसली अधलीनसथ कयोंसनुलली कख द मख अशभरधक्षत सबंपदरा सबंबबंधली रराशश अथविरा विसतनुओबं कयो अधलीक्षर कयोंसनुलराविरास कयो भदेजरा जरानरा चरावहए।
67. वकसली ऐसदे वयवक्ति जयो भरारतलीय नरागररक नहहीं हहैं, न हली विह नरावविक हपै जजसकरा वनधन वनविर्षसलीयत अथविरा विसलीयत कदे बराद हनुआ हपै, ककी पररसबंपलत्ति कयोंसनुलली अधधकरारली कदे वनविरास ददेश मख कसथत हयोनदे और पररसबंपलत्ति करानसूनली सक्षम प्रधतवनधधययों कदे न हयोनदे ककी कसथधत मख मद सबंखयरा 66 मख उजल्लिलखत करायर्यों कदे अननुरूप करायर्ष वनविर्षहन हदेतनु, जब मकत वयवक्ति कदे भरारत मख रहनदे विरालदे उत्तिरराधधकरारली इस प्रकरार ककी पररसबंपलत्ति मख पसूरर्षततः अथविरा आबं शशक रूप सदे रुधच लदे रहदे हयों ........................... अननुमरावनत मसूल य करा 2½ प्रधतशत
68. दसतराविदेजयों कयो इकटरा करनदे तथरा उस सबंकलन पर कयोंसनुलली अधधकराररययों ककी मनुहर लगरानदे हदेतनु
18.00 12.00
69. अधधप्रमरारन हदेतनु तथरा अनय वयय कदे अलराविरा लयोकल ररककॉरर्ष करायरार्षलय अथविरा वकसली अनय सथरान सदे सथरानलीय रजजसटरयों सदे उदकत अबंश अथविरा विसलीयत, वविलदेखयों ककी प्रधतययों अथविरा अनय सरामग्रली प्रराप्त करनदे हदेतनु .....................
75.00 50.00
70. इस अननुससूचली मख अनयथरा उल्लिदेख न वकए गए वकसली दसतराविदेज, जयो अपदेधक्षत हयो, पर कयोंसनुलली अधधकरारली कदे हसतराक्षर करनदे तथरा मनुहर लगरानदे हदेतनु ...................... वटपपरली – वकसली नरावविक कयो असपतराल भदेजनदे कदे बराबत कयोई आददेश अथविरा पत कदे ललए वकसली प्रकरार करा शनुलक नहहीं ललयरा जराएगरा।
75.00 50.00
71. ररट भदेजनदे यरा ररट भदेजनदे करा प्रयरास करनदे कदे ललए .... जजस वयवक्ति कयो ररट भदेजरा जरानरा हपै उसकदे पतदे पर एक बरार दतौररा करनदे कदे ललए ................... आविशयकतराननुसरार प्रतयदेक अधतररक्ति दतौरदे कदे ललए ...............
190.00
105.00
125.0 0
70.00
72. वकसली दसतराविदेज, पपैकदे ट अथविरा वकसली विसतनु पर कयोंसनुलली अधधकराररययों कदे मनुहर लगरानदे हदेतनु, जब कयोई हसतराक्षर अपदेधक्षत न हयो ............... भराग III कयोंसनुलली अधधकराररययों ककी कनु छ उपकसथधत हदेतनु शनुलक वटपपरली – सरामरानय वनयम कदे अननुसरार वकसली कयोंसनुलली अधधकरारली कयो सबंबबंधधत पक्षकरारयों कदे अथविरा सथरानलीय प्रराधधकराररययों कदे आविदेदन पर करायरार्षलय सदे बराहर जरानरा हयोतरा हपै और इस प्रकरार ककी उपकसथधत कयोंसनुलली अधधकरारली कदे वविविदेकराधधकरार पर वनभर्षर हपै, बशतर्दे उनककी शरासककीय डसूटली इस प्रकरार ककी अननुपकसथधत ककी अननुवमत प्रदरान करदे।
24.00 16.00 जहराज क्षधतग्रसत हयोनदे कदे मरामलदे मख अथविरा सबंकट मख फबं सदे वकसली जहराज कयो सहरायतरा पहनु बंचरानदे कदे प्रययोजनराथर्ष कयोंसनुलली अधधकरारली कयो वकसली वविशदेर अननुरयोध करा इबंतजरार वकए वबनरा विहराहाँ जरानरा चरावहए, कययोंवक उनककी उपकसथधत जरान-मराल कयो बचरानदे कदे ललए वकए जरा रहदे उपराययों कदे ललए सहरायक हयो सकतली हपै और ऐसदे मतौकयों पर मद 73 तथरा 74 मख उजल्लिलखत शनुलक ददेय नहहीं हपै, परबंतनु वकसली अनय प्रययोजन कदे ललए उनककी उपकसथधत जरारली नहहीं रखली जरानली चरावहए जब तक वक इसकदे ललए वविशदेर ततौर पर अननुरयोध न वकयरा गयरा हयो। यवद कयो कयोंसनुलली अधधकरारली करायरार्षलय सदे बराहर जरातदे हहैं, हरालराबंवक ऐसरा अतयबंत वविशशष मरामलयों मख यरा पक्षकरारयों कदे अननुरयोध पर हली हयोनरा चरावहए, तयो कवनष्ठ अधधकरारली ककी उपकसथधत करा शनुलक इस अननुससूचली मख वनधरार्षररत रराशश करा आधरा हयोनरा चरावहए कययोंवक उनहख अपनदे विररष्ठ अधधकरारली कदे सराथ जरानदे विरालरा एक ललवपक मरानरा जरातरा हपै। शनुलक कदे प्रययोजनराथर्ष अकदे लदे जरानदे विरालदे प्रयोकयोंसनुलली अधधकरारली कयो कयोंसनुलली अधधकरारली मरानरा जरातरा हपै। वकसली सथरान कदे करारयोबरारली समय कदे दतौररान कयोंसनुलली अधधकरारली कदे वनजली आविरास पर उपकसथधत कयो शनुलक प्रभराररत करनदे कदे ललए प्रराधधकक त नहहीं समझरा जरानरा चरावहए।
73. क्षततग्रसत जहराज पर अथविरा स कट मख फबं सदे वकसली जहराज कयो सहरायतरा पहनु बंचरानदे कदे प्रययोजनराथर्ष प्रधतवदन ............................
600.00 400.0 0
74. क्षधतग्रसत जहराज पर अथविरा रुधच लदेनदे विरालदे पक्षकरारयों कदे अननुरयोध पर सहरायतरा पहनु बंचरानदे अथविरा बचरावि करायर्ष हदेतनु सलराह ददेनदे कदे ललए प्रधतवदन .............
825.00 550.0 0
75. रुधच लदेनदे विरालदे पक्षकरारयों अथविरा सथरानलीय प्रराधधकराररययों कदे अननुरयोध पर मकत वयवक्ति ककी पररसबंपलत्ति पर मनुहर लगरानदे अथविरा हटरानदे हदेतनु, यवद दयो घबंटदे सदे कम अननुपकसथत हयो ......................... श्रिदेरली ‘क’ कदे ददेशयों मख प्रतयदेक अधतररक्ति घबंटदे अथविरा उसकदे भराग कदे ललए 150 रुपए और श्रिदेरली ‘ख’ ददेशयों मख प्रतयदेक अधतररक्ति घबंटदे अथविरा उसकदे भराग कदे ललए 100 रुपए, प्रधतवदन अधधकतम ......................
300.00
1200.0 0
200.0 0
800.0 0
76. रुधच लदेनदे विरालदे पक्षकरारयों अथविरा सथरानलीय प्रराधधकराररययों कदे अननुरयोध पर मसूलयराबंकन करनदे कदे ललए यवद दयो घबंटदे सदे कम अननुपकसथत हयो ......................... श्रिदेरली ‘क’ कदे ददेशयों मख प्रतयदेक अधतररक्ति घबंटदे अथविरा उसकदे भराग कदे ललए 150 रुपए और श्रिदेरली ‘ख’ ददेशयों मख प्रतयदेक अधतररक्ति घबंटदे अथविरा उसकदे भराग कदे ललए 100 रुपए, प्रधतवदन अधधकतम ......................
300.00
1200.0 0
200.0 0
800.0 0
77.
78. रुधच लदेनदे विरालदे पक्षकरारयों अथविरा सथरानलीय प्रराधधकराररययों कदे अननुरयोध पर वबकली करनदे कदे ललए यवद दयो घबंटदे सदे कम अननुपकसथत हयो ......................... श्रिदेरली ‘क’ कदे ददेशयों मख प्रतयदेक अधतररक्ति घबंटदे अथविरा उसकदे भराग कदे ललए 150 रुपए और श्रिदेरली ‘ख’ ददेशयों मख प्रतयदेक अधतररक्ति घबंटदे अथविरा उसकदे भराग कदे ललए 100 रुपए, प्रधतवदन अधधकतम ......................
600.00
1200.0 0
800.0 0
800.0 0
79. रुधच लदेनदे विरालदे पक्षकरारयों अथविरा सथरानलीय प्रराधधकराररययों कदे अननुरयोध पर कयोंसनुलली करायरार्षलय सदे इतर वकसली अनय सथरान पर लदेन-ददेन, ऐसली डसूटली करनदे हदेतनु जजसकदे ललए शनुलक ददेय हयो, इस प्रकरार कदे शनुलक कदे अलराविरा प्रतयदेक घबंटदे अथविरा उसकदे भराग कदे ललए श्रिदेरली ‘क’ कदे ददेशयों मख 150 रुपए और श्रिदेरली ‘ख’ ददेशयों मख 100 रुपए, प्रधतवदन अधधकतम .......................
1200.0 0
800.0 0
80. रुधच लदेनदे विरालदे पक्षकरारयों कदे अननुरयोध पर वकसली ऐसली डसूटली कदे ललए जजसकदे ललए कयोई शनुलक ददेय हयो, कयोंसनुलली करायरार्षलय मख अथविरा कयोंसनुलली अधधकरारली कदे आविरास पर, इस प्रकरार कदे शनुलक कदे अलराविरा वदन कदे समय, ऐसरा कहख वक प्रराततः छह बजदे सदे ररावत नतौ बजदे तक परबंतनु उस सथरान पर सरामरानय करारयोबरारली समय कदे दतौररान नहहीं, प्रतयदेक आधदे घबंटदे अथविरा इसकदे वकसली भराग कदे ललए .................. वटपपरली – यह शनुलक रवविविरार कयो कराम पर जरानदे कदे ललए ददेय हपै।
75.00 50.00 भराग IV यह शनुलक कनु छ अनय सदेविराओबं कदे ललए ललयरा जराएगरा जयो कयोंसनुलली अधधकरारली अपनदे वविविदेकराधधकरार सदे प्रदरान करख
81. वकसली ऐसली डसूटली कदे ललए जजसकदे ललए इस अननुससूचली मख कयोई शनुलक ददेय हयो, कयोंसनुलली करायरार्षलय मख अथविरा कयोंसनुलली अधधकरारली कदे आविरास पर, इस प्रकरार कदे शनुलक कदे अलराविरा वदन कदे समय, ऐसरा कहख वक प्रराततः छह बजदे सदे ररावत नतौ बजदे तक प्रतयदेक आधदे घबंटदे अथविरा इसकदे वकसली भराग कदे ललए ..................
150.00 100.0 0
82. घयोरररा अथविरा अनय दसतराविदेज अथविरा वविरयोध दसतराविदेज तपैयरार करनदे अथविरा कयोंसनुलली अधधकरारली कदे समक्ष वयवक्तिययों ककी घयोररराएबं अथविरा बयरान लदेनदे अथविरा सबंवविदराकरारली पक्षकरारयों सदे सबंपकर्ष करकदे उनकदे समक्ष वकए गए कररारयों कयो लललखत रूप प्रदरान करनदे हदेतनु जयो 50 शबदयों सदे अधधक न हयों; जयो अधधप्रमरारन सबंबबंधली शनुलक सदे अलग हयो ............ यवद 50 शबदयों सदे अधधक हयो, प्रतयदेक परवितर्मी 50 शबदयों अथविरा इसकदे वकसली भराग कदे
45.00
18.00
30.00
12.00 ललए ....
83. यराधचकराएबं, आविदेदन अथविरा वविवनरदष न वकए गए अनय दसतराविदेज तपैयरार करनदे मख सहरायतरा करनदे हदेतनु, प्रतयदेक ऐसली यराधचकरा, आविदेदन अथविरा दसतराविदेज कदे ललए ............
75.00 50.00
84. वकसली दसतराविदेज ककी प्रधत तपैयरार करनदे अथविरा सतयरावपत करनदे हदेतनु, यवद यह 100 शबदयों सदे अधधक न हयो जयो अधधप्रमरारन शनुलक सदे अलग हयो ..................... यवद 100 शबदयों सदे अधधक हयो, प्रतयदेक 100 शबद अथविरा इसकदे वकसली भराग कदे ललए ........
24.00
18.00
16.00
12.00
85. वकसली दसतराविदेज करा अननुविराद तपैयरार करनदे अथविरा इसककी जराहाँच करनदे हदेतनु, यवद यह 100 शबदयों सदे अधधक न हयो जयो अधधप्रमरारन शनुलक सदे अलग हयो .....................
75.00 50.00
86. चलीनली अथविरा जरापरानली भराररा मख वकसली दसतराविदेज करा अननुविराद तपैयरार करनदे अथविरा इसककी जराहाँच करनदे हदेतनु, प्रथम 100 अक्षरयों कदे ललए .................. प्रतयदेक परवितर्मी 100 अक्षरयों अथविरा इसकदे वकसली भराग कदे ललए ...........
480.00
150.00
320.0 0
100.0 0
87. प्रतयदेक 15 वमनट अथविरा इसकदे वकसली भराग कदे ललए मतौलखक अननुविराद तथरा भरारराबंतरर कदे ललए श्रिदेरली ‘क’ ददेशयों मख 45 रुपए तथरा श्रिदेरली ‘ख’ ददेशयों मख 30 रुपए जयो प्रधत घबंटदे अधधकतम हयोगरा ...................
150.00 100.0 0 वटपपरली (1) – यह शनुलक मद 84 और 85 मख उजल्लिलखत शनुलक कदे सराथ नहहीं लगरायरा जरानरा हपै। वटपपरली (2) – यह शनुलक तब नहहीं लगरायरा जराएगरा जब कयोंसनुलली अधधकरारली कयो कदे विल वकसली शरासककीय दराधयतवि, उदराहररराथर्ष वविविरादयों कयो तय करनदे मख समथर्ष बनरानदे कदे ललए वनविर्षचन वकयरा गयरा हयो।
88. विसलीयतनरामरा तपैयरार करनदे कदे ललए, यवद 200 शबद सदे अधधक न हयों .... 300.00 200.00 यवद 200 शबदयों सदे अधधक हहैं तयो अगलदे प्रतयदेक 100 शबदयों यरा उसकदे भराग कदे ललए .....
75.00 50.00
89. पराविर ऑफ अटकॉनर्मी तपैयरार करनदे कदे ललए , यवद 200 शबद सदे अधधक न हयों ....
150.00 100.00 यवद 200 शबदयों सदे अधधक हहैं, अगलदे प्रतयदेक 100 शबदयों यरा उसकदे भराग कदे ललए .....
75.00 50.00
90. उन मरामलयों मख जहराहाँ कयोंसनुलली अधधकरारली कदे अलराविरा एक यरा अधधक 30.00 20.00 अननुप्रमरारक गविराहयों ककी आविशयकतरा हपै, इच्छनु क पक्षकरारयों कदे अननुरयोध पर उनकदे दराररा प्रसतनुत वकए गए प्रतयदेक गविराह कदे ललए ...... वटपपरली – वकसली कयोंसनुलली अधधकरारली कदे समक्ष दसतराविदेजयों पर हसतराक्षर करनदे कदे इच्छनु क वयवक्तिययों कदे मरामलदे मख कयोंसनुलली अधधकरारली दराररा गविराह उपलबध कररानरा अवनविरायर्ष नहहीं हपै, लदेवकन यवद कयोंसनुलली अधधकरारली पक्षकरारयों कदे अननुरयोध पर गविराह प्रसतनुत करतरा हपै तयो प्रतयदेक प्रसतनुत वकए गए गविराह कदे ललए शनुलक ललयरा जरानरा हपै, न वक ऐसदे गविराह कदे प्रतयदेक हसतराक्षर कदे ललए।
91. कयोंसनुलली अधधकरारली कदे ऐसदे अननुमतय करायर्ष जजनकदे सबंपरादन कदे ललए ककौंसनुलली आददेशयों कदे तहत कयोई बराधयतरा नहहीं हपै, वनजली वयवक्तिययों कदे अननुरयोध पर और उनककी ओर सदे कयोंसनुलली करायरार्षलय कदे अधतररक्ति कहहीं और उपकसथधत कदे ललए श्रिदेरली ‘क’ ददेशयों मख प्रतयदेक घबंटदे यरा उसकदे भराग कदे ललए 150/- रुपए और श्रिदेरली ‘ख’ ददेशयों मख 100/- रुपए, प्रधतवदन अधधकतम ...........
1200.0 0
800.00 वटपपरली (1) – खयोए हनुए सरामरान ककी प्ररावप्त यरा ऐसदे हली कराररयों कदे ललए कयोंसनुलली अधधकरारली ककी उपकसथधत हदेतनु यह शनुलक लरागसू हयोगरा। यह विराशरकजयक पसूछतराछ कदे सबंबबंध मख नहहीं लगरायरा जराएगरा। वटपपरली (2) – जजन वविविदेकराधलीन सदेविराओबं कदे ललए शनुलक लगरायरा जरातरा हपै उनसदे सबंबबंधधत करायर्ष कदे विल अननुरयोधकतरार्ष पक्षकरारयों कदे पसूरर्ष जयोलखम और उत्तिरदराधयतवि पर हली प्ररारबंभ वकयरा जरानरा चरावहए और सराथ हली पक्षकरारयों दराररा उपयनुक्ति घयोरररापत पर हसतराक्षर करनदे ककी शतर्ष भली लगराई जराएगली। (मद 7-90 वविददेश मबंतरालय अधधससूचनरा सबंखयरा जलीएसआर 326 (ई) वदनराबंक 2-4-79 मख शरावमल ककी गई हहैं)। भराग v – जनम/मकतयनु करा पबंजलीकरर
92. जनम यरा मकतयनु करा पबंजलीकरर (नरावविक ककी मकतयनु कदे अधतररक्ति) .................
15.00 10.00
93. नरावविक ककी मकतयनु कदे पबंजलीकरर कदे ललए ..................... 15.00 10.00
94. कयोंसनुलराविरास मख रखदे गए जनम यरा मकतयनु ककी पबंजजकरा मख प्रतयदेक खयोज कदे ललए ....................
6.00 4.00
95. पबंजजकरा मख वकसली प्रवविवष ककी प्रतयदेक अननुप्रमराशरत प्रधत कदे ललए ......................
15.00 10.00
96. भरारतलीय नरागररकतरा कदे पबंजलीकरर ककी प्रतयदेक अननुप्रमराशरत प्रधत कदे ललए ......................
60.00 40.00
97. नरागररकतरा वनयमराविलली, 1956 कदे वनयम 28 मख वनधरार्षररत पदधत अननुसरार वनष्ठरा ककी शपथ वदलरानदे कदे ललए ..........
45.00 30.00 वटपपरली – इसमख वकसली रराजनधयक यरा कयोंसनुलली अधधकरारली कदे समक्ष वदलराई गई शपथ यरा ककी गई कयोई सबंपनुवष भली शरावमल हपै। (मद 91-95 गकह मबंतरालय अधधससूचनरा सबंखयरा 26030/87 (ii)/78-IC वदनराबंक 30-5-81 मख शरावमल ककी गई हहैं। मद 96 गकह मबंतरालय अधधससूचनरा सबंखयरा 26030/87 (i)/78-C वदनराबंक 4-6-81 मख शरावमल ककी गई हहैं)। भराग VI – वविविराह शनुलक
98. भराविली वविविराह कदे प्रतयदेक नयोवटस कदे ललए ...................... 120.00 80.00
99. नयोवटस कदे प्रकराशन कदे ललए ........................... विरासतवविक वयय विरासतवविक वयय वटपपरली - समराचरार-पतयों मख नयोवटस कदे प्रकराशन कदे ललए उपयनुक्ति अवग्रम रराशश लली जराएगली।
100. वकसली आपलत्ति कयो प्रराप्त करनदे और उस पर करारर्षविराई करनदे कदे ललए 300.00 200.00
101. वविविराह सबंपरावदत करनदे कदे ललए .................. 240.00 160.00
102. वनयम 9 (ग) मख उजल्लिलखत वकसली सथरान पर वविविराह सबंपरावदत करनदे कदे ललए ....
90.00 60.00 वटपपरली – यह शनुलक उपयनुर्षक्ति मद (iv) मख उजल्लिलखत शनुलक कदे अधतररक्ति हयोगरा
103. प्रधतविराद करा नयोवटस प्रराप्त करनदे कदे ललए .......................... 240.00 160.00
104. वविविराह अधधकरारली कयो नयोवटस वदए जरानदे और उसदे प्रकराशशत वकए जरानदे कदे प्रमरारपत कदे ललए ........
45.00 30.00
105. वविविराह सबंपरावदत वकए जरानदे सदे इनकरार करनदे, यरा वविविराह कदे पबंजलीकरर सदे मनरा करनदे कदे मरामलदे हदेतनु धराररा 11 यरा धराररा 17 कदे तहत अशभलदेखबद वकए गए कराररयों ककी अननुप्रमराशरत प्रधत कदे ललए ......
24.00 16.00
106. वकसली प्रवविवष ककी अननुप्रमराशरत प्रधत कदे ललएतः (क) वविविराह नयोवटस पनुकसतकरा मख .............. (ख) वविविराह प्रमरारपत पनुकसतकरा मख ............
24.00
24.00
16.00
16.00
107. धराररा 24 ककी उपधराररा (1) मख सबंदरभत वकसली दसतराविदेज कदे अननुप्रमरारन 9.00 6.00 कदे ललए .........
108. वकसली प्रवविवष ककी खयोज कदे ललएतः (क) यवद प्रवविवष वितर्षमरान विरर्ष ककी हपै .............. (ख) यवद प्रवविवष वपछलदे विरर्यों सदे सबंबबंधधत हपै ............
24.00
45.00
16.00
30.00 मद 97-107 वविददेश मबंतरालय अधधससूचनरा सबंखयरा टली. 434/10/78 वदनराबंक 4-12-78 मख शरावमल ककी गई हहैं भराग VII परासपयोटर्ष और अनय यरातरा दसतराविदेजयों कदे ललए प्रभराररत वकयरा जरानदे विरालरा शनुलक
109. पराहाँच विरर्यों ककी अधधकतम प्ररारबंशभक विपैधतरा विरालरा सरामरानय परासपयोटर्ष ....................
50.00 50.00
110. सरामरानय परासपयोटर्ष करा नविलीकरर ....................... पराहाँच विरर्यों कदे ललए
50.00 यरा 10/- रुपए प्रधतविरर्ष यरा उसकदे भराग कदे ललए पराहाँच विरर्यों कदे ललए
50.00 यरा 10/- रुपए प्रधतविरर्ष यरा उसकदे भराग कदे ललए
111. सरामरानय परासपयोटर्ष कदे खयो जरानदे, चयोरली हयो जरानदे, क्षधतग्रसत हयो जरानदे, खरराब हयो जरानदे यरा ऐसदे वकसली अनय करारर कदे आधरार पर उसकदे बदलदे मख रनुपलीकदे ट परासपयोटर्ष जरारली करनरा .................
50.00 50.00
112. छह मराह ककी प्ररारबंशभक विपैधतरा विरालरा आपरातकराललीन प्रमरारपत ...................
15.00 10.00
113. आपरातकराललीन प्रमरारपत करा नविलीकरर (एक समय मख तलीन मराह कदे ललए दयो नविलीकरर) .......
7.25 5.00
114. आपरातकराललीन प्रमरारपत कदे खयो जरानदे, चयोरली हयो जरानदे, क्षधतग्रसत हयो जरानदे, खरराब हयो जरानदे पर उसकदे बदलदे मख रनुपलीकदे ट आपरातकराललीन प्रमरारपत जरारली करनरा .................
15.00 10.00
115. दयो विरर्यों ककी अधधकतम प्ररारबंशभक विपैधतरा विरालरा पहचरान प्रमरारपत ....................
30.00 20.00
116. पहचरान प्रमरारपत करा नविलीकरर (दयो विरर्यों कदे ललए प्रधत विरर्ष यरा उसकदे भराग कदे ललए)
15.00 10.00
117. पहचरान प्रमरारपत कदे खयो जरानदे, चयोरली हयो जरानदे, क्षधतग्रसत हयो जरानदे, खरराब हयो जरानदे पर उसकदे बदलदे मख रनुपलीकदे ट पहचरान प्रमरारपत जरारली करनरा .................
30.00 20.00
118. (i) सरामरान य परासपयोटर्ष पर अधतररक त पकष ठराबंकन यरा अन य वविवविध सदेविरा (इस प्रवविवष ककी मद (ii) मख सबंदरभत कयोई वविवविध सदेविरा नहहीं) .................
30.00 20.00
(ii) वितर्षमरान सरामरान य परासपयोटर्ष मख सभली पकष ठयों करा प्रययोग हयो जरानदे कदे बराद अधतररक त अननुपसूरक पनुकसतकरा.................
15.00 10.00
(iii) आपरातकराललीन प्रमरारपत पर अधतररक त पकष ठराबंकन यरा वविवविध सदेविरा .................
7.25 5.00
(iv) पहचरान प्रमरारपत पर अधतररक त पकष ठराबंकन यरा वविवविध सदेविरा .................
15.00 10.00
119. भरारत और बबंग लराददेश कदे बलीच यरातरा करनदे कदे ललए तलीन विरर्यों ककी अधधकतम प्ररारबंशभक विपैधतरा विरालरा भरारत-बबंग लराददेश परासपयोटर्ष.................... ..... 15.00(बबंग लराददे श मख)
120. भरारत-बबंग लराददेश परासपयोटर्ष करा नविलीकरर ....................... ..... 3 विरर्यों कदे ललए
15.00 अथविरा प्रधतविरर्ष यरा उसकदे भराग कदे ललए 5/- रुपए (बबंग लराददेश मख)
121. भरारत-बबंग लराददेश परासपयोटर्ष कदे खयो जरानदे, चयोरली हयो जरानदे, क्षधतग्रसत हयो जरानदे, खरराब हयो जरानदे पर उसकदे बदलदे मख रनुपलीकदे ट परासपयोटर्ष जरारली करनरा ................. ..... 15.00(बबंग लराददे श मख)
122. भरारत-बबंग लराददेश परासपयोटर्ष सबंबबंधली वविवविध सदेविरा ................. ..... 5.00(बबंग लराददेश मख)
123. भरारत-बबंग लराददेश परासपयोटर्ष मख सभली पकष ठयों करा प्रययोग हयो जरानदे कदे बराद नई पनुकसतकरा जरारली करनरा................. ..... 10.00(बबंग लराददे श मख)
124. चरार विरर्यों ककी अधधकतम प्ररारबंशभक विपैधतरा विरालरा भरारत-श्रिलीलबंकरा परासपयोटर्ष.................... ..... 8.00(श्रिलीलबंकरा मख)
125. भरारत- श्रिलीलबंकरा परासपयोटर्ष करा नविलीकरर ....................... ..... चरार विरर्यों कदे ललए
8.00 अथविरा प्रधतविरर्ष यरा उसकदे भराग कदे ललए 2/- रुपए (श्रिलीलबंकरा मख)
126. भरारत- श्रिलीलबंकरा परासपयोटर्ष सबंबबंधली वविवविध सदेविरा ................. ..... 2.00(श्रिलीलबंकरा मख)
127. भरारत- श्रिलीलबंकरा परासपयोटर्ष कदे खयो जरानदे, चयोरली हयो जरानदे, क्षधतग्रसत हयो जरानदे, खरराब हयो जरानदे पर उसकदे बदलदे मख नयरा परासपयोटर्ष जरारली करनरा ................. ..... 8.00(श्रिलीलबंकरा मख)
128. भरारत- श्रिलीलबंकरा परासपयोटर्ष मख सभली पकष ठयों करा प्रययोग हयो जरानदे कदे बराद नयरा परासपयोटर्ष जरारली करनरा................. ..... 5.00(श्रिलीलबंकरा मख)
129. वनयम-13 कदे प्रराविधरानयों कदे तहत वकसली भली ददेश कदे ललए एक विरर्ष ककी प्ररारबंशभक विपैधतरा विरालरा अधतररक त परासपयोटर्ष ....................
10.00 10.00 मद 123 मख सबंदरभत अधतररक त परासपयोटर्ष ककी विपैधतरा बढरानरा ....................... दस विरर्यों ककी कनु ल अ विधध कदे ललए 10/- रुपए प्रधतविरर्ष यरा उसकदे भराग कदे ललए (मद 108-129 वविददेश मबंतरालय अधधससूचनरा सबंखयरा जलीएसआर 691 (ई) वदनराबंक 11-12-80 मख शरावमल ककी गई हहैं)। वटप परली-1 : जब कयोई परासपयोटर्ष यरा यरातरा दस तराविदेज प्ररारबंभ मख वनधरार्षररत अविधध सदे कम समय कदे ललए जरारली वकयरा जरातरा हपै, तयो ऐसली वनधरार्षररत अविधध तक उसमख आगदे वविस तरार वबनरा शनुल क कदे वकयरा जराएगरा।
2. श्रिदेरली 'क' ददेशयों मख वनम नलललखत शरावमल हहैं:
(1)उत तर और दधक्षर अमरलीकरा मख सभली ददेश;
(2)यसू.एस.एस.आर. सवहत यसूरयोप मख सभली ददेश;
(3)पधश्चिमली एशशयरा और उत तर अफकीकरा मख सभली ददेश (यमन कदे प्रजरातराबंवतक गररराज य, यमन अरब गररराज य, ससूररान और सयोमराललयरा कयो छयोड़कर);
(4)आस टट देललयरा, न यसूजलीलहैंर, जरापरान, हराबंगकराबंग और ससगरापनुर। श्रिदेरली 'ख' ददेशयों मख वनम नलललखत शरावमल हहैं: श्रिदेरली 'क' ददेशयों मख सकममललत ददेशयों कयो छयोड़कर सभली ददेश।